|
|
|
|
 TELEKOMDA YENÄ° EKONOMÄ°: IPTVTarih: 2009-12-08 |
|
|
|
TELEVÄ°ZYONCULUKTA YENÄ° BÄ°R PAZAR:
Ä°NTERNET PROTOKOL TELEVÄ°ZYON (IPTV)
S. Vedat Karaarslan
Geleceğin Televizyon teknolojisi olan IPTV (Internet Protocol TV) nasıl bir ekonomi sunuyor.
Dünyada kablolu sistemler üzerinden ses uygulamaları (örneÄŸin telefon) giderek azalırken yeni teknolojiler içinde artık ses iletimi çok küçük bir ayrıntı olarak görülmektedir. Ä°ngiliz telekom ÅŸirketi British Telecom (BT) nin yapmış olduÄŸu bir anket sonucunda telekomünikasyon ÅŸirketlerinin müşteri kazanabilmek için sunacağı hizmetlere esas olacak kriterleri ‘uygunluk, seçim özgürlüğü, kontrol edilebilmesi, oturmuÅŸ platformlara alternatif olabilme özelliÄŸi ve zorunlu aboneliÄŸin olmaması’ olarak belirlemiÅŸtir.
IPTV ses, video ve data gibi hizmetlerin bir alt yapı üzerinden görüntülü olarak iletme teknolojisidir. Bunun için evlerdeki normal televizyonların bir Set- top Box (STB) üzerinden, geniÅŸband eriÅŸim ile bir aÄŸ yapısı üzerinden bu aÄŸa baÄŸlı video, film ve diÄŸer bilgilerin alınmasıdır. Burada STB’ nin fonksiyonu, evlerde analog yayınlara göre çalışan TV lerin sayısal sinyali analog sinyale çevrilerek izlenmesini saÄŸlar. Bu çevirimde kullanılan ana komponentler Åžekil 1 de gösterilmektedir.
Åžekil 1. IPTV genel mimarisi
Evimizdeki TV lerden beklenen 3 özellik; TV alıcısının bir yayını almak üzere bir yayın kuruluÅŸuna sürekli baÄŸlı olması (connected), TV alıcısının seyreden kiÅŸi ile etkileÅŸim içinde olması (interactive) ve bizim kontrolümüzde bir programın izlenebiliyor olması yani kiÅŸileÅŸtirilme(personalized) özellikli olmasıdır. Programların kiÅŸileÅŸtirilmesi örneÄŸin bir reklamın ülkedeki coÄŸrafik yapıya göre aynı program içinde aynı anda farklı reklam programı ve kiÅŸiye göre reklam uygulaması olarak ortaya çıkmaktadır. Japonya’ da TELENOVELA adlı bir spor programında tüm bu özellikleri kullanan bir alt yapı mevcut olup ev izleyicileri bir bilgisayardan oyuncuları TV programına yükleyerek kendilerinin oynadığı bir filmi diÄŸer kullanıcılara izlettirebilmektedirler.
IPTV, sayısal televizyon teknolojisi ile geniş band İnternet erişim teknolojisinin birleştiği yepyeni özellikleri kullanıcının hizmetine sunmaktadır. Bu durum aşağıdaki şemada gösterilmektedir.
Şekil 2. IPTV nin genel yapısının oluşumu
Şekilden de anlaşılacağı üzere IPTV nin kurulabilmesi için ülkede sayısal TV alt yapısının hazır olması ve pazarın geliştirilebilmesi için genişband internet erişiminin yaygın olması gerekmektedir.
Sayısal TV nin günümüzde kullandığımız analog TV yayınlarına göre en büyük üstünlükleri video kalitesinin daha iyi olması ki bunu biz sayısal TV deki yüksek çözünürlük, daha iyi renk kullanımı, ekran resimlerinin peş peşe taranması (progressive) ve iletişim ortamında daha iyi tekniklerin uygulanması ile analog yayınlara göre 6 kez daha iyi görüntü elde edilmesi ile anlayabiliyoruz. Sayısal teknoloji TV yayıncılığında aynı program yayınında farklı lisanlarda yayın yapma, dörtlü stereo ( surround) ses özelliği, bilgisayarlar ile TV alıcılarının birlikte çalışabilirliği ve bir veri bankasında depolu bulunan video ve film gibi bilgilere erişerek tekrar gösterilebilir özelliği bulunmaktadır. Sayısal TV ye bağlı olarak evlerdeki DVD oynatıcıları sayısı da IPTV nin gelişimi için önemli bir parametre olarak ortaya çıkmaktadır. Bunun en büyük nedeni DVD lerin yüksek veri (video,ses,..vs) depolama kapasitesi olması dolayısıyle IPTV ağlarındaki yüksek kapasiteli bilgilerin (örneğin film) kullanıcılar tarafından kayıt edilme isteğidir.
İnternet erişiminde ise geniş band son 10 senede en önemli gelişim olarak ortaya çıkmıştır. IPTV nin kurulmasında en büyük etkenlerden ikincisi olan genişband erişiminin artması bu alanda yatırım yapan ülkeleri ön plana çıkaracaktır.
İnternetin genişband uygulamalarında başı çeken ülkeler aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.
Tablo 1. Ãœlkelerin geniÅŸ band eriÅŸim istatistikleri
Gerek sayısal TV alt yapısı gerekse Internet genişband erişim oranları ülkelerin ne kadar IPTV ye hazır olduklarının bir ölçütüdür. Bu her iki ölçüte ek olarak IPTV nin pazara sunulması ile birlikte içerik sağlayıcıların yeni bir iş kolu olarak telekomünikasyon pazarında ortaya çıkacak olması dikkat çekici bir özelliktir.
Band genişliğinin etkin ve verimli kullanımı içerik sağlayıcıların sağlayacağı film, video ve diğer verilerin bu band genişlikleri üzerindeki kanallar üzerinden gönderilmesi ile birlikte aynı anda trafik kapasitesine bağlı olarak binler ile ifade edilen kullanıcının bu verilere bağlanarak film, video ve diğer verileri alabilmesi (download) mümkün hale gelmektedir. Sayısal teknolojinin içerik sağlayıcılara sağladığı diğer bir kolaylık da verilerin sıkıştırılması ile birlikte dafa fazla film ve video bilgilerinin az yatırım maliyetli sistemler üzerinde depolanması ve saklanması ile film ve video bilgilerine daha kolay ve esnek montaj imkânlarına kavuşmasıdır.
IPTV sistemlerinde yeni bir kavram olarak B2B (Business to Business) ve B2C (Business to Customer) uygulamalarında çok geniş olarak kullanılmaktadır. B2B uygulamalarında sağlık( örneğin evde yaşlılara uzaktan bakım programları), eğitim, finans, interaktif eğitim sınıflarında eğitim gibi uygulamalar, B2C uygulamalarında ise en önemli alan ev kullanıcılarının film izleme özelliğini kullanmasıdır. Ev kullanıclarının özellikle isteğe göre video, dosya paylaşımı, interaktif ve kişileştirilmiş TV yayınlarını alabilme ve müşteriye göre program ve reklâm yayını uygulamaları başı çekmektedir.
Şekil 3. Bir IPTV ağı altyapısı
IPTV gelirleri dünya çapında 2005 yılında yaklaşık 400 Milyar $ a ulaşmıştır. ABD de Hollywood endüstrisi sağladığı program paketleri ile IPTV nin en önemli içerik sağlayıcısı konumuna gelmiş bulunmaktadır. İçerik saplayıcılar IPTV ağlarına servis sunabilmek amacıyla yoğun bir şekilde altyapıya yatırım yapıyorlar. Infonetics verilerine göre STB yatırımları IPTV yatırımlarının içinde en yüksek orana sahip olarak %42 gibi bir rakama ulaşmış durumdadır. Bu şekilde iç içe geçmiş bir pazar yapısı ile IPTV birçok içerik sağlayıcısı, çeşitli sistem ve yazılım satıcısı ile telekomünikasyon şirketleri ile birlikte çok büyük bir yeni pazarı dünya gündemine taşımış bulunmaktadır.
Türkiye’ deki durum ve sonuç:
Türk Telekomünikasyon A.Ş IPTV alt yapısının kurulması çalışmalarını sürdürmektedir. Süperonline adlı şirket şu anda ADSL2 üzerinden 24 Mbps ye kadar hızda IPTV hizmetini sınırlı sayıda kullanıcısına sunmaktadır. Daha yüksek hıza erişime için bir başka teknoloji olan VDSL ile ise 32 Mbps hıza kadar çıkarak IPTV hizmetinin verilmesi çalışmaları devam etmektedir. ABD de yapılan çalışmalarda bir evin maksimum hız erişimi 100 Mbps olarak belirlenmiş durumdadır. Bizde ise şu anda bazı büyük yerleşim sitelerine FTTH (Fiber To The Home) teknolojisi kullanarak evler fiber-optik kablolar ile bağlanıp 100 Mbps lık hızla çıkılması planlanmaktadır.
Evlerdeki analog TV lerin üzerine konulması gerekli olacak STB (Set Top Box) cihazının Türkiye’de üretilmesi IPTV içinde STB lerin payının %42 si olması nedeniyle çok önemli ve üzerinde durulması gereken bir üretim kalemidir.
IPTV yayınları için içerik sağlanması ve oluşturulması çok önemli bir pazar olacaktır. Bu alanda ülkemizdeki yayın kuruluşlarından TRT ve diğer TV kuruluşları film, belgesel ve döküman sağlayan önemli kuruluşlar olarak ortaya çıkmaktadır.
Evlere baÄŸlantı hızının 100 Mbps çıkmasının planlanması ve bu hatlar üzerinden örneÄŸin birden çok HDTV ve SDTV program yayınlanacağı düşünülürse bu durumda Türkiye’ de evlere fiber optik kablo ve buna baÄŸlı olarak kabloların uç noktalarına baÄŸlanacak cihazların üretilmesi, pazarlanması, tesis edilmesi ve yan sanayi ürünleri bakımından çok önemli bir pazar oluÅŸacaktır.
Ä°ngiltere’ de BT ÅŸirketi BT Vision adı altında pazara sunduÄŸu IPTV hizmeti ile birlikte DVR (Digital Video Recorder) cihazını da ücretsiz saÄŸlamaktadır. DVR cihazı kullanıcıların yüksek hacimli video ve filmleri kaydetmesini saÄŸlayan bir cihaz olup BT, IPTV kullanıcı sayısının artması ve pazarın geniÅŸlemesinde bu cihazı çok önemli bir etken olarak görmektedir. DVR cihazlarının da bu alanda Türkiye’ de üretimi konusunda IPTV nin geliÅŸmesi ile birlikte önemli bir açılım olarak görülmesi mümkündür.
Sonuç olarak 2007 yılında dünyada %47, Avrupa’ da ise %60 oranında büyüyen IPTV pazarının tüm dünyadaki oluÅŸturduÄŸu 38 Milyar $ lık cirosunun Türkiye’ye etkisinin 1995 yılında Türkiye’ye giren cep telefonları kadar büyük olacağını söyleyebiliriz.
S. Vedat KARAARSLAN
Kaynaklar: IPTV Crash Course, Joseph Weber, Kindle Edition
IPTV Basics, Lawrence Harte, Althos Inc, 2007
|
|
|
|
| Bu Haber 5402 defa okunmuÅŸtur. |
|
|
|
|
