ÖZELLEÅžTÄ°RME AFFI.
Hükümetin vergi ve prim borçlarını yeniden yapılandırmak amacıyla TBMM’ye sunduÄŸu torba yasa tasarısına özelleÅŸtirme uygulamalarına yönelik hukuki sorumluluÄŸu ortadan kaldıracak nitelikte bir düzenleme eklediÄŸi iddia edildi.
CHP’li Akif Hamzaçebi‘nin iddiasına göre, TÜPRAÅž ve KuÅŸadası Limanı gibi yargı tarafından usulsüz bulunarak iptal edilen özelleÅŸtirmelerden kaynaklı hukuki sorumluluklar, düzenlemeyle ortadan kalkacak. Maliye kökenli Hamzaçebi “tasarıyı kirlettiler” diyerek düzenlemenin tasarıdan çıkarılmasını istedi.
Ä°ÅŸte TBMM’ye sunulan madde
Hafta başında TBMM’ye sunulan torba yasa tasarısı içerisinde yer alan 93. maddeyle, 4046 sayılı ÖzelleÅŸtirme Uygulamaları Hakkında
Kanuna bir geçici madde eklenmesi öngörüldü.
Söz konusu geçici maddeyle, özelleÅŸtirme iÅŸlemleri tamamlanarak devir iÅŸlemleri sonuçlandırılan ve özelleÅŸtirme öncesine dönülmesi imkansız hale gelmiÅŸ kuruluÅŸlar için yargıdan çıkmış olan iptal ve yürütmeyi durdurma kararları karşısında ÖzelleÅŸtirme Ä°daresi BaÅŸkanlığı (ÖÄ°B) tarafından herhangi bir iÅŸlem yapılmaması ve açılan davalardan da feragat edilmesini öngörülüyor. Tasarı yarın Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüÅŸülmeye baÅŸlanacak.
Referandumda deÄŸiÅŸmiÅŸti
12 Eylül reformunda kabul edilen deÄŸiÅŸikliklerle Anayasa’nın “Yargı yolu” baÅŸlıklı 125. maddesinin 4. fıkrasının ilk cümlesi, “Yargı yetkisi, idari eylem ve iÅŸlemlerin hukuka uygunluÄŸunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi ÅŸeklinde kullanılamaz” ÅŸeklinde deÄŸiÅŸtirildi. Bu deÄŸiÅŸikliÄŸin, bundan sonraki özelleÅŸtirme uygulamalarında yargı denetiminden kaçınılması için çıkartıldığı iddia edildi.
Ne olacak?
Danıştay tarafından iptal edilmesine karşın, hükümetin af paketine eklediÄŸi özelleÅŸtirmelerle ilgili süreçler ÅŸöyle:
SeydiÅŸehir Eti Alüminyum
BaÅŸbakan’ın Rizeli arkadaşı Mehmet Cengiz’e Haziran 2005’te peÅŸin 290 milyon dolara verildi. Cengiz’e, Eti Alüminyum ile beraber Oymapınar santralının da verildiÄŸi ve bu santral için ayrıca bir bedel alınmadığı ortaya çıkınca Danıştay, satışı 2007’de iptal etti. Enerji Bakanı Taner Yıldız, bir soru önergesine verdiÄŸi cevapta, iade edilmeyen Eti Alüminyum’da, Oymapınar üzerinden kamunun 268 milyon lira zarar ettiÄŸini açıkladı.
Seka Balıkesir
ÖÄ°B, deÄŸer tespit raporuna göre, 51.2 milyon dolarlık piyasa deÄŸeri olan SEKA Balıkesir’i 1.1 milyon dolara Albayrak ailesine verdi. Bursa 2. Ä°dare Mahkemesi satışı iptal etti, Danıştay da bu kararı “yerindedir” gerekçesiyle onadı.
TüpraÅŸ’ın yüzde 14.76’sının satışı
ÖÄ°B, ErdoÄŸan baÅŸkanlığındaki ÖzelleÅŸtirme Yüksek Kurulu’nun (ÖYK) kamuya açıklanmayan bir kararını dayanak alarak TüpraÅŸ’ın yüzde 14.76’sını, kurumun tamamının özelleÅŸtirmeye çıkılmasından 6 ay önce, baÅŸka hiçbir aracı kuruluÅŸa haber vermeden Mehmet Kutman’ın sahibi olduÄŸu Global Menkul DeÄŸerler aracılığıyla, Ä°srailli iÅŸadamı Sami Ofer’e ait 6 fona, üstelik o günkü borsa deÄŸerinin yüzde 8 altında bir fiyata sattı. Danıştay iÅŸlemi iptal etti ve hisselerin geri alınmasını istedi. Altı ay sonra TüpraÅŸ’ın kalan bölümünün özelleÅŸtirildiÄŸi fiyat üzerinden yapılan hesaplamada, kamunun 750 milyon dolar zarar ettiÄŸi hesaplandı.
Kuşadası Limanı
ÖÄ°B’nin 2003 yılında yaptığı ihalede de Ä°hale Komisyonu, “Liman’ın iÅŸletme hakkının en yüksek teklifi veren LimaÅŸ’a verilmesine, bu ÅŸirketin yükümlülüklerini yerine getirememesi durumunda ise ihalenin iptal edilmesine” karar verdi. Ä°haleyi bu ÅŸekliyle onaylaması gereken ÖYK, kararı deÄŸiÅŸtirerek ihalede ikinci sırada gelen ama komisyon kararında yer almayan, Sami Ofer-Mehmet Kutman ortaklığını sıralamaya soktu. LimaÅŸ ödemeyi yapmayınca, Liman Ofer-Kutman’a kaldı. Danıştay ihaleyi iptal etti.
ÇeÅŸme Limanı
2003 yılında Yılmaz Ulusoy’un başında bulunduÄŸu gruba 30 yıllığına verilen limanın özelleÅŸtirmesi, Danıştay tarafından 2005’te “Rekabet Kurumu’nun görüÅŸünün alınmamış olması” nedeniyle iptal edildi. Ancak Ulusoy Liman’ı geri vermedi.
Tasarının 93. maddesi ile ÖzelleÅŸtirme Yasası’na “Bu maddenin yürürlüÄŸe girdiÄŸi tarih itibarıyla özelleÅŸtirme iÅŸlemleri tamamlanarak devir iÅŸlemleri sonuçlandırılan ve devralan tarafından özelleÅŸtirme öncesi duruma dönülmesine imkân vermeyecek ÅŸekilde devredilen kuruluÅŸ için üretim amaçlı yatırım ve buna baÄŸlı ticari, mali ve hukuki tasarruflarda bulunulmuÅŸ olanlara iliÅŸkin; mahkemelerce verilen iptal ve yürütmeyi durdurma kararlarıyla ilgili olarak idarece herhangi bir iÅŸlem tesis edilmez, bu konuda açılan davalardan feragat edilir” hükmü eklendi.
Tasarının SeydiÅŸehir Eti Alüminyum, SEKA Balıkesir, ÇeÅŸme Limanı, KuÅŸadası Limanı ve TüpraÅŸ’ın yüzde 14.76’sının satışını kapsadığı öÄŸrenildi. TüpraÅŸ’ın yüzde 14.76’sının satışının, ÖzelleÅŸtirme Yasası gereÄŸi bir kuruluÅŸ satışı olarak tanımlandığı ve hisse satışı olmasına karşın 93. maddenin bu satışı da kapsadığı ifade edildi.
Kaynak: Cumhuriyet-Milliyet
|
ÖZELLEŞTİRME AFFI