Portekiz'de Avrupa tarihinin gelmiÅŸ geçmiÅŸ en acımasız özelleÅŸtirme kampanyalarından biri hayata geçiriliyor.

Portekiz’de devlet teÅŸebbüslerinin pek çoÄŸu özelleÅŸtiriliyor. ÖzelleÅŸtirme dalgası kapsamında Portekiz Enerji Energias de Portugal (EDP) ÅŸirketindeki devlet hisseleri Çin’in enerji devi Three Gorges ÅŸirketine satıldı. Portekiz devletinin ÅŸirket üzerindeki yüzde 21.35’lik hissesi Çinli sermayedarlara 3.5 milyar avroya satıldı. Hisse devri ile birlikte Portekiz devletinin EDP sermayesindeki payı yüzde 4’ün altına düÅŸtü.

Hisseler için en yüksek fiyatı teklif eden Three Gorges, Alman E.ON ve Brezilyalı Eletrobras and Cemeg ÅŸirketlerini geride bırakarak Portekiz’deki en büyük hisse sahibi yabancı ÅŸirketlerden biri oldu.

"Kurtarma" paketiymiÅŸ!
BaÅŸbakan Pedro Passos Coelho, devlet teÅŸebbüslerinin özelleÅŸtirilmesinin, Avrupa BirliÄŸi, Avrupa Merkez Bankası ve IMF tarafından oluÅŸturulan tasarruf programının bir parçası olduÄŸunu söyledi.

Portekiz’de özelleÅŸtirmelerin, 2011 yılı baÅŸlarında kabul edilen 110 milyar dolarlık kurtarma paketi kapsamında hayata geçirildiÄŸi belirtildi. Üç yıla yayılacak olan bu “yardım programı” kapsamında Portekiz ekonomisinin tüm temel yapısının deÄŸiÅŸeceÄŸinin sinyalleri aylar öncesinden verilmiÅŸti.

Portekiz’de dönüÅŸümler beÅŸ ayaklı bir plan kapsamında sürdürülüyor. Bu plan dahilinde geniÅŸ ölçekli bir özelleÅŸtirme programı, iÅŸ esnekliÄŸini arttıran ve iÅŸten çıkarmaları kolaylaÅŸtıran bir iÅŸ yasası, kamunun ağırlıkta olduÄŸu enerji piyasasının deregülasyonu, ücret ve emekli aylıklarının düÅŸürülmesi ve tüketim ürünlerine uygulanan vergi oranlarının yükseltilmesi gibi adımlar atılması bekleniyordu. Kamunun ağırlıkta olduÄŸu enerji piyasasının deregülasyonu kapsamında EDP’nin satışı bu adımların en büyüÄŸü oldu.

ÖzelleÅŸtirmelere tam gaz devam!
EDP’nin ardından baÅŸka devlet teÅŸebbüslerinin de satılması planlanıyor. Öncelikle ulusal havaalanlarının ve uluslararası Portekiz havayollarının özelleÅŸtirilmesi, yani Aeroportos de Portugal (ANA) ve Aéreos Portugueses devlet hisselerinin özel ÅŸirketlere devredilmesi gündeme alınacak. Her iki kurumun da 2012 yılı içerisinde özelleÅŸtirilmesi planlanıyor.

Petrol ÅŸirketi GALP’in ve elektrik ÅŸirketi Red Eléctrica Nacional’in de özelleÅŸtirilecekler listesinde yer aldığı biliniyor. Ancak IMF, AB ve Avrupa Merkez Bankası’nın bu iki kurumun satışı için net bir tarih belirlemediÄŸi, piyasa koÅŸullarının geliÅŸimine göre karar verileceÄŸi belirtiliyor.

Ancak 2012’nin ikinci yarısında Portekiz ulusal posta servisi CTT’nin özelleÅŸtirileceÄŸi programda net bir ÅŸekilde ifade ediliyor.

Ayrıca, Portekiz medyası geçtiÄŸimiz günlerde Portekiz Ulusal Radyosu ve Televizyonu’nun (RTP), ulusal su ÅŸirketi Aguas de Portugal’in ve Lizbon’dan Porto’ya tüm ulaşım hattının özelleÅŸtirilmesinin de gündemde olduÄŸunu duyurdu.

“Böylesi görülmemiÅŸtir”
Portekiz’in en büyük iÅŸçi sendikaları konfederasyonu olan CGTP’nin Genel Sekreteri Manuel Carvalho da Silva, özelleÅŸtirme süreci ile ilgili olarak “ülkemiz yabancı güçlerin iÅŸgali altındaymış gibi davranan bir hükümetimiz var ve emekçiler korkunç bir tablo ile karşı karşıya. Bu durum gösteriyor ki hükümetimiz vatandaÅŸları deÄŸil ekonomik ve finansal grupları yönetir hale geldi. Bu sosyal terörün ta kendisidir” ÅŸeklinde açıklama yaptı.

Silva, “Portekiz’in özelleÅŸtirme sürecinin benzeri AB tarihinde görülmemiÅŸtir. Hatta Margaret Thatcher Ä°ngilteresi’nde bile” diye konuÅŸtu.

ÖzelleÅŸtirmeler sermayenin iÅŸtahını kabartıyor. Tasarruf tedbirleri, iÅŸ yasasında yeni deÄŸiÅŸiklikleri de beraberinde getiriyor. 2012’de yürürlüÄŸe girecek olan düzenlemelerle iÅŸ günü yarım saat daha uzatılacak, yıllık izinler 25 günden 22 güne düÅŸürülecek, maaÅŸ ve ek ödemelerde kesintiye gidilecek